Na czym polega kiretaż?
Kiretaż (z franc. curetage — wyłyżeczkowanie) to procedura polegająca na mechanicznym opracowaniu korzenia zęba wewnątrz kieszonki periodontologicznej. Cel zabiegu to:
- usunięcie kamienia nazębnego i biofilmu z powierzchni korzenia zęba (tzw. scaling and root planing, SRP),
- wygładzenie powierzchni korzenia — szorstka powierzchnia sprzyja ponownemu przyleganiu bakterii,
- usunięcie zmienionej zapalnie tkanki wyściełającej ściany kieszonki,
- stworzenie warunków do gojenia — zdrowego przylegania dziąsła do korzenia zęba.
Kiretaż to kolejny etap leczenia, gdy skaling nie wystarczy — wskazany, gdy po higienizacji kieszonki pozostają głębsze niż 4 mm. W sekwencji leczenia paradontozy wygląda to następująco:
- Higienizacja — skaling i GBT
Usunięcie kamienia z widocznych powierzchni zębów, edukacja higieniczna, płytsze opracowanie kieszonki. Skaling i piaskowanie GBT — więcej szczegółów. - Kiretaż zamknięty (SRP)
Głębsze opracowanie korzenia bez cięcia dziąsła. Najczęstszy etap po skalingu przy kieszonkach do 5–6 mm. - Ocena po 6–8 tygodniach
Ponowne pomiary kieszonek. Jeśli wynik jest zadowalający — przejście do terapii podtrzymującej. Jeśli kieszonki pozostają głębokie — rozważenie etapu chirurgicznego. - Kiretaż otwarty / chirurgia (jeśli konieczna)
Przy niewystarczającej odpowiedzi na leczenie niechirurgiczne.
Kiretaż wykonywany jest zazwyczaj w dwóch sesjach — po jednym kwadrancie jamy ustnej (prawy górny, lewy górny, prawy dolny, lewy dolny). Podział na sesje umożliwia gojenie poszczególnych obszarów i minimalizuje dyskomfort pacjenta. W uzasadnionych przypadkach lekarz może zalecić przyjmowanie antybiotyku i dostępnych bez recepty środków przeciwbólowych. Jeśli ból jest silny, nie ustępuje po 3-4 dniach – należy skontaktować się z kliniką.
Czy kiretaż boli?
To najczęstsze pytanie pacjentów przed tym zabiegiem. Kiretaż jest wykonywany przy znieczuleniu miejscowym — przed zabiegiem lekarz znieczula dziąsło i tkanki wokół opracowywanych zębów. Sam zabieg jest zazwyczaj komfortowy i pacjenci go dobrze tolerują.
Po zabiegu, gdy znieczulenie ustępuje (zwykle po 2–4 godzinach), mogą pojawić się:
- tkliwość dziąseł i wrażliwość na dotyk — ustępuje zazwyczaj po 2–5 dniach,
- przejściowa nadwrażliwość zębów na zimno i ciepło — efekt opracowania korzenia; mija w ciągu kilku tygodni,
- lekkie krwawienie lub podbarwienie śliny przez 24–48 godzin — normalna reakcja tkanek.
W uzasadnionych przypadkach lekarz może zalecić dostępne bez recepty środki przeciwbólowe lub antyseptyczne płukanki na okres gojenia. Jeśli ból jest silny, nie ustępuje po 3–4 dniach — należy skontaktować się z kliniką.
Jaka jest różnica między kiretażem zamkniętym a otwartym?
Oba rodzaje kiretażu mają ten sam cel — dokładne oczyszczenie powierzchni korzenia i usunięcie tkanki zapalnej — ale różnią się dostępem do pola zabiegu.
Jak wygląda pielęgnacja po kiretażu?
Odpowiednia pielęgnacja bezpośrednio po zabiegu ma istotny wpływ na szybkość gojenia i wyniki leczenia.
Pierwsze 24–48 godzin
- Miękka lub półpłynna dieta — unikaj twardych, ostrych i gorących pokarmów.
- Unikaj wysiłku fizycznego i gorących napojów przez kilka godzin po zabiegu.
- Delikatne szczotkowanie obszarów po kiretażu (o ile lekarz pozwolił) — miękką szczoteczką pozabiegową, bez agresywnych ruchów.
- Płukanki antyseptyczne zalecone przez lekarza — stosuj zgodnie z wskazówkami, przez określony czas (nadmierne stosowanie może zaburzać fizjologiczną florę jamy ustnej).
Pierwsze 1–2 tygodnie
- Wróć do normalnej diety stopniowo — gdy tkliwość ustępuje.
- Kontynuuj staranną higienę domową — szczotkowanie według zaleceń lekarza lub higienistki po zabiegu.
- Zabronione jest palenie — nikotyna upośledza gojenie tkanek i jest jednym z głównych czynników ryzyka niepowodzenia leczenia periodontologicznego.
Wizyta kontrolna po kiretażu
Standardowo po 6–8 tygodniach od zakończenia kiretażu zamkniętego lekarz przeprowadza kontrolę: ponownie mierzy głębokości kieszonek sondą periodontologiczną i ocenia, czy tkanki przyzębia odpowiedziały na leczenie. Na tej podstawie podejmuje decyzję o kolejnym etapie — terapii podtrzymującej lub ewentualnym leczeniu chirurgicznym.
Kiedy kiretaż nie wystarczy i potrzebna jest chirurgia?
Kiretaż zamknięty ma swoje ograniczenia wynikające z dostępu. Przy kieszonkach głębszych niż 5–6 mm lub przy skomplikowanej anatomii korzenia (rozwidlenia korzeni, wgłębienia) dokładne oczyszczenie całej powierzchni korzenia przez naturalny otwór kieszonki jest trudne lub niemożliwe.
Leczenie chirurgiczne rozważane jest, gdy:
- kieszonki po kiretażu zamkniętym i wizycie kontrolnej pozostają głębsze niż 5–6 mm,
- stan zapalny się utrzymuje mimo dobrej higieny i przeprowadzonego leczenia niechirurgicznego,
- konieczna jest regeneracja kości (sterowana regeneracja tkanek, PRP, PRF, białka macierzy szkliwa (EMD),
- anatomia ubytku kostnego (np. kieszenie pionowe, zajęcie rozwidlenia korzeni) wymaga bezpośredniego dostępu.
Najczęstsze pytania o kiretaż
Ile wizyt potrzeba do kiretażu całej jamy ustnej?
Standardowo kiretaż zamknięty wykonywany jest w dwóch sesjach — podział na prawą i lewą stronę. Zabiegi odbywają się co 7–14 dni, by umożliwić gojenie poszczególnych obszarów, ale też, aby jak najszybciej pozbyć się stanu zapalnego. Kiretaż otwarty natomiast w 4 sesjach – po jednej ćwiartce.
Wyniki ocenia się po 6–8 tygodniach od zakończenia leczenia niechirurgicznego. Tyle czasu potrzeba, by tkanki przyzębia odpowiedziały na zabieg — kieszonki się zmniejszyły, a stan zapalny ustąpił. Pacjenci często zauważają poprawę wcześniej: mniejsze krwawienie przy szczotkowaniu, mniej obrzękniętych dziąseł.
Czy kiretaż wymaga znieczulenia ogólnego?
Kiretaż zamknięty wykonywany jest wyłącznie przy znieczuleniu miejscowym (iniekcja) — bez narkozy. Znieczulenie ogólne jest stosowane wyjątkowo, przy rozległych zabiegach chirurgii periodontologicznej, i dotyczy nielicznych, specyficznych przypadków. Standardowy kiretaż nie wymaga hospitalizacji ani znieczulenia ogólnego.
Czy kiretaż można wykonać przy ciąży?
Kiretaż jest zazwyczaj bezpieczny w II trymestrze ciąży niepowikłanej (14.–28. tydzień). Przy ciąży wysokiego ryzyka decyzja powinna być skonsultowana z ginekologiem prowadzącym. Leczenie parodontozy w ciąży jest wskazane — nieleczona choroba przyzębia jest związana z ryzykiem powikłań ciążowych. Przed zabiegiem lekarz uwzględni stan zdrowia pacjentki i ewentualne ograniczenia dotyczące leków.
Ile kosztuje kiretaż?
Koszt kiretażu zależy od liczby zębów wymagających opracowania, głębokości kieszonek i zakresu zabiegu. Szczegółową wycenę leczenia periodontologicznego można uzyskać podczas konsultacji w Periodent — po badaniu i ocenie stanu przyzębia.
